Door Laurens Bloem, coach voor persoonlijk leiderschap en teamontwikkeling bij In-Bloom.
“Kun jij dit nog even oppakken?” Je hoort jezelf ja zeggen terwijl je eigenlijk al weet dat het niet past. Een uur later schuif je je eigen werk door. Aan het einde van de dag denk je: waarom zei ik dat nou weer?
Grenzen aangeven op je werk begint bij zichtbaar maken wat er al ligt. Neem even tijd voordat je antwoordt, benoem wat haalbaar is en bespreek wat moet opschuiven als er iets bijkomt. Dat gesprek wordt makkelijker als je vooraf weet waar jouw ja ten koste van gaat.
Onderzoek wat je al hebt toegezegd
“Ik heb het druk” zegt weinig over wat je nog kunt doen. Kijk naar je concrete afspraken: wat moet je opleveren, voor wie en wanneer? Reken ook het werk mee dat meestal tussendoor komt. Een agenda met lege vakjes betekent nog niet dat je niets te doen hebt.
Vraag bij een nieuw verzoek wat precies nodig is. Is de deadline vandaag, of heb jij dat zelf ingevuld? Moet het een uitgewerkt voorstel zijn, of is een eerste opzet genoeg? Soms wordt pas in dat gesprek duidelijk hoeveel tijd de vraag werkelijk vraagt.
Neem tijd voordat je antwoord geeft
Als jouw ja sneller komt dan je gedachte, oefen dan eerst met bedenktijd. Bijvoorbeeld: “Ik kijk even wat er al ligt. Ik laat je voor drie uur weten wat haalbaar is.” Geef een moment waarop je terugkomt op de vraag en houd je daaraan.
Kijk in die tussentijd naar de gevolgen. Welk werk schuift op? Wat gebeurt er met de kwaliteit? Moet je vanavond weer verder? Zo kun je uitleggen wat je keuze betekent, zonder een heel betoog te houden over hoe druk je bent.
Benoem welke keuze er nodig is
Je hebt niet altijd zelf de ruimte om een taak af te wijzen. Zeker als je leidinggevende prioriteiten bepaalt, is het nuttig om de afweging zichtbaar te maken.
Een voorbeeld: “Ik werk vandaag aan het klantvoorstel voor morgen. Als deze rapportage vandaag ook af moet, schuift dat voorstel op. Wat krijgt voorrang?” Vraag vervolgens ook wie de gewijzigde afspraak met de klant bespreekt. Daarmee wordt de keuze praktisch.
Wil je iets niet overnemen, dan kun je zeggen: “Ik kan dit deze week niet van je overnemen.” Een alternatief mag, als het echt past: “Donderdag kan ik twintig minuten met je meedenken.” Vul je nee niet meteen met een nieuwe afspraak waar je later opnieuw last van krijgt.
Blijf duidelijk als iemand aandringt
De ander kan teleurgesteld zijn of herhalen dat het dringend is. Je kunt erkennen dat iets belangrijk is en bij je antwoord blijven: “Ik begrijp dat je het vandaag nodig hebt. Voor vandaag moet er dan iets anders af.”
Ga na of er nieuwe informatie komt. Misschien is er een reden om je keuze te herzien. Komt dezelfde vraag alleen luider terug, dan hoef je niet steeds nieuwe argumenten te zoeken. Herhaal rustig wat je wel en niet kunt toezeggen.
Als je werk structureel niet binnen de beschikbare tijd past, verdient dat een apart gesprek over taken, bezetting en verwachtingen. Een handige antwoordzin lost een te volle werkverdeling niet op. Verzamel een paar concrete voorbeelden en bespreek ze met degene die daarover kan beslissen.
Kijk ook naar wat jouw ja aantrekkelijk maakt
Misschien help je graag. Misschien wil je niemand teleurstellen, of ben je bang dat de ander je lastig vindt. Vraag jezelf af wat je verwacht dat er gebeurt als je een grens aangeeft. Wat weet je zeker, en wat heb je nog niet gecontroleerd?
Het kan ongemakkelijk blijven om iets anders te zeggen dan mensen van je gewend zijn. Kies daarom één situatie om mee te oefenen. Kijk achteraf wat je zei en hoe de ander werkelijk reageerde. Dat geeft je meer informatie dan het gesprek vooraf tien keer in je hoofd voeren.
Maak je volgende antwoord concreet
Met het gratis werkblad Waar zeg jij eigenlijk ja op? onderzoek je één verzoek, schrijf je een passend antwoord en kijk je na afloop terug. Je kunt het printen of digitaal invullen.
Blijf je ja zeggen terwijl je iets anders wilt? In individuele coaching in Zuidhorn onderzoeken we wat er achter jouw ja zit en oefen je met keuzes die passen bij je werk en je leven.


