Door Laurens Bloem, coach voor persoonlijk leiderschap en teamontwikkeling bij In-Bloom.
‘Als ik nee zeg, vinden ze me niet betrokken.’ ‘Ik moet het eerst helemaal zeker weten.’ ‘Een goede leidinggevende heeft zelf het antwoord.’ Zulke gedachten kunnen heel overtuigend klinken en ongemerkt bepalen wat je doet.
Een belemmerende overtuiging is een aanname die jouw mogelijkheden in een situatie kleiner maakt. Je behandelt die als een vaststaand gegeven, terwijl het de moeite waard kan zijn om te onderzoeken of die klopt.
Begin bij gedrag dat zich herhaalt
Kies één moment waarop je iets anders wilde doen dan je uiteindelijk deed. Bijvoorbeeld: je wilde een bezwaar uitspreken, maar bleef stil. Wat dacht je dat er zou gebeuren als je wel iets zei?
De zin die dan bovenkomt, geeft vaak meer houvast dan de algemene conclusie ‘ik moet zelfverzekerder worden’.
Maak onderscheid tussen feit en verwachting
Stel: een collega vroeg of je kon helpen. Jij dacht: ‘Als ik nu nee zeg, laat ik hem zitten.’ Het verzoek is een feit. Dat de collega jouw nee zo zal opvatten, is een verwachting.
Onderzoek beide kanten. Welke ervaringen ondersteunen je gedachte? Welke ervaringen passen er niet bij? En wat weet je nog niet?
Soms blijkt je zorg deels terecht. In een omgeving waar grenzen slecht worden ontvangen, ligt de opgave niet alleen bij jouw denken. Dan moet ook het gedrag of de afspraak in die omgeving besproken worden.
Zoek een gedachte die je kunt toetsen
Je hoeft jezelf niet te vertellen dat alles goed zal gaan. Een bruikbare gedachte laat ruimte voor onzekerheid én voor een andere reactie.
Bijvoorbeeld: ‘Ik kan betrokken zijn en tegelijk bespreken wat haalbaar is.’ Of: ‘Ik mag een vraag stellen zonder het hele antwoord te kennen.’
Doe een klein experiment
- Schrijf de situatie en je verwachting op.
- Kies een andere reactie die je veilig en passend vindt.
- Probeer die uit in een concrete situatie.
- Noteer wat er daadwerkelijk gebeurde.
- Bespreek wat je daarvan leert voor een volgende keer.
Je kunt bijvoorbeeld bij een extra verzoek eerst naar de deadline vragen, in plaats van meteen ja te zeggen. Dat is een kleine stap waarmee je nieuwe informatie verzamelt.
Wanneer blijf je erin hangen?
Als je de gedachte prima kunt uitleggen, maar op het moment zelf steeds dezelfde reactie kiest. In individuele coaching onderzoeken we jouw patroon aan de hand van situaties uit je eigen werk. Van daaruit kies je wat je wilt oefenen.
